#MenAreTrash – maar waarom Zuid-Afrika niet hopeloos is

#menaretrash

De krant Saturday Star van zaterdag 13 mei. Foto Twitter

De Zuid-Afrikaanse kranten stonden er de afgelopen weken vol mee: de moord op Karabo Mokoena. De 22-jarige studente zou op 27 april ruzie hebben gemaakt met haar vriend in een hippe club in zakencentrum Sandton van Johannesburg. Dat leidde tot een gevecht. De aanleiding zou zijn geweest dat Karabo haar vriend met een ander had zien zoenen.

De twee verlieten na hun vechtpartij de club. Twee dagen later vond iemand het lichaam van Karabo langs de kant van een weg. Ze was hevig verbrand en er was zuur over haar lichaam gegoten. De voorbijganger die haar opmerkte dacht aanvankelijk dat hij met een uit baldadigheid afgefikte etalagepop van doen had.

Niet lang daarna arresteerde de politie Karabo’s 27-jarige vriend, waarmee ze zeven maanden een relatie had. Die relatie had al vaker tot fysiek geweld geleid, van beide kanten, bleek al snel. Haar vriend was valutahandelaar.

De tragedies blijven zich herhalen
De moord leidde tot veel ophef, die zich de afgelopen twee weken vertaalde in de hashtag #MenAreTrash op sociale media. Een aantal dingen eraan zijn interessant.

Ten eerste blijkt opnieuw dat alleen moorden op (doorgaans witte, maar dus ook af en toe zwarte) rijke Zuid-Afrikanen voor ophef zorgen. Elke acht uur vermoordt een Zuid-Afrikaanse man zijn geliefde; hoe tragisch ook, bijzonder was Karabo’s lot dus niet. Maar de meeste moorden vinden plaats in de arme wijken, niet in het steenrijke Sandton. Die moorden uit de arme wereld halen zelden de media.

Ten tweede blijkt uit het verhaal dat sommige Zuid-Afrikaanse mannen het kennelijk geen enkel probleem vinden met een andere vrouw aan de haal te gaan, zelfs als hun geliefde praktisch naast hen staat. Ik concludeer na vijf en een half jaar in Zuid-Afrika dat de vriend van Karabo in dit opzicht geen uitzondering is.

Ten derde zetten tragedies als die van Karabo in Zuid-Afrika maar zelden aan tot een echt debat over de oorzaken ervan. Het land ontploft van verontwaardiging, scheert alle mannen even over één kam met #MenAreTrash, maar gaat een paar weken later gewoon weer over tot de orde van de dag. Dus blijven de tragedies zich herhalen.

Ontwrichting van de samenleving
Zuid-Afrika houdt er niet van om de oorzaken van zijn problemen te onderzoeken. Of het nu om aanhoudend racisme, de gewelddadigheid in het land, vreemdelingenhaat of verkrachting gaat, men lijkt niet te begrijpen dat problemen alleen op te lossen zijn als je eerst in kaart brengt waar de wortels van die problemen liggen.

In mijn boek Liefdes verdriet probeer ik wel te zoeken naar de oorzaken van tragedies als die van Karabo. Uit die zoektocht blijkt dat inderdaad veel Zuid-Afrikaanse mannen als #Trash te definiëren zijn, maar dat dit deels een gevolg is van de diepe ontwrichting die de apartheidsgeschiedenis in het land heeft veroorzaakt.

Het is een ontwrichting die Zuid-Afrikanen door geweld tegen hun kinderen als trauma van generatie op generatie doorgeven. De meeste daders van huiselijk geweld zijn in hun jeugd zelf fysiek mishandeld of seksueel misbruikt.

Niet wanhopig of depressief
Uiteraard is dat geen excuus of vergoelijking. Maar het kan gek genoeg wel enige hoop bieden. Een historisch gegroeid probleem valt immers in principe met de tijd – en de juiste maatregelen – ook weer op te lossen. Dit in tegenstelling tot een veronderstelde genetische mannelijke aanleg voor misdadig gedrag die uit #MenAreTrash spreekt.

Vorige week interviewde het blad OneWorld mij over mijn boek Liefdes verdriet. De interviewster vertelde me dat zij ondanks de zware thema’s in mijn boek (verkrachting, hiv/aids en huiselijk geweld) niet wanhopig of depressief werd van mijn verhaal. Uit mijn boek sprak juist ook de hoop dat het wellicht ooit goed komt, zei ze.

Ik vond dat een mooi compliment. Want zo voel ik het ook. Veel mannen in Zuid-Afrika zijn #Trash, zeker, maar niet allen. En het worden er heel langzaam best iets minder.

Advertenties

Geef een reactie

Gelieve met een van deze methodes in te loggen om je reactie te plaatsen:

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s